Stel je zoekt iets op m.b.v. Google en wat blijkt? Over een en hetzelfde word je uit diverse bronnen geinformeerd. Behalve dat vaak informatie ongeveer hetzelfde is (zelfde soort inhoud, andere auteurs), is het regelmatig ook zo dat aan een onderwerp verschillende soorten van bronnen 'kleven'. Neem bijvoorbeeld een stad, of een landstreek. In dat geval kan een bron historische informatie leveren, toeristische informatie, economische, sociaal-economische, topografische, geologische enzovoorts, enzovoorts. Al die verschillende soorten informatie zijn als het ware aparte 'informatie laagjes'. Maar de vertikale verbanden dan, tussen de laagjes?
.
Dat is precies wat de onderzoekers van het project "Cultural Landscape Explorer" (vanuit Utrecht de informatiekundigen Leen Breure, Hans Voorbij en Sandor Spruit) bezighoudt. Zij zeggen daarover:
Elke discussie over een cultuurlandschap - bijvoorbeeld vlakbij onze deur: de Vechtstreek - eindigt met een tafel vol kaarten, nota's, brochures en andere literatuur. Daarnaast zijn er nog diverse websites die raadpleging verdienen. Daaruit een beeld vormen vergt tijd. Nieuwe toepassing van informatie- en communicatietechnologie kan die beeldvorming eenvoudiger en doeltreffender maken. Hun doel is dan ook alle beschikbare soorten informatie
geïntegreerd weer te geven, en uit te zoeken op welke manier dat het beste kan gebeuren.
.
Voor de ontsluiting van het nationale 'culturele erfgoed' dat een cultuurlandschap als de Vechtstreek is, zijn al wel verschillende technieken beschikbaar, zoals animaties, panoramafoto's, 3D-modellen, terreinmodellen en historische GIS-systemen, maar er is nog geen beproefd concept op grond waarvan deze zó kunnen worden gecombineerd dat zij een gemakkelijk te bevatten, samenhangend beeld van het gebied - in heden en verleden - opleveren.
.
Wat is nu het informatiekundige aspect? Tot de informatiekunde behoort ook content engineering. Dit omvat zowel het ontwerp en de constructie van informatie (content), als de gebruiksaspecten (usability) ervan. De ontsluiting van een cultuurlandschap als de Vechtstreek biedt uitdagende onderzoeksproblemen door de complexiteit van de content en de verscheidenheid aan doelgroepen (informatiebehoeften).
Daarbij besteden erfgoedinstellingen tegenwoordig steeds meer aandacht aan de presentatie van hun collectie, middels fraaie multimediale websites. De technische productie daarvan is nog steeds een ambachtelijke aangelegenheid, die meestal wordt uitbesteed aan gespecialiseerde bedrijven. Een neven-doelstelling van dit project is te onderzoeken op welke manier dit productieproces software-matig kan worden ondersteund.
.
Het portal 'Cultural Landscape Explorer' bevat voorbeelden, waarbij samenhang tussen verschillende soorten van bronnen wordt gedemonstreerd door een combinatie van kaarten, foto's en andere documenten in één gebruikersinterface. De gebruiker kan daarbij gemakkelijk wisselen van perspectief, bijvoorbeeld van een overzichtskaart naar foto's van objecten of naar achterliggende processen. Het webadres van de portal is
www.cs.uu.nl/research/projects/i-cult/CLE/ [nieuw venster].