Datamodelleren en databases

Het hart van bijna elk informatiesysteem wordt gevormd door een database. Dit is een gestructureerde verzameling gegevens, die in de regel de neerslag is van de processen die zich afspelen in de wereld waarin het informatiesysteem functioneert. Het ontwerpen van een database (het datamodelleren) vergt daarom een grondige kennis van die processen en een analyse van de bijbehorende gegevensstructuur. Als dat niet goed gebeurt, ontstaan er problemen bij het invoeren, wijzigen en bevragen van de gegevensverzameling, hetgeen ernstige gevolgen kan hebben voor de dienstverlening en bedrijfsvoering. Kennis van databasesystemen en datamodelleren is dan ook onontbeerlijk voor informatiekundigen, ook als zij niet zelf in de technische hoek werkzaam zijn. Ook een manager moet begrijpen wat wel en niet mogelijk is met een bepaald databaseontwerp.

Gegevens bestaan in verschillende vorm: sterk gestructureerd, bijvoorbeeld adresbestanden, maar ook semi-gestructureerd, ingebed in en verbonden met lopende tekst, bijvoorbeeld medische dossiers, waarin gestructureerde persoonsgegevens voorkomen naast rapportages over behandelingen en commentaar van een arts. Dit onderscheid is terug te vinden in de verschillende soorten database management systemen die er bestaan (dat wil zeggen in de software waarmee je een database bouwt). Voor gestructureerde gegevens worden meestal zogenaamde relationele database managementsystemen gebruikt. Deze vormen nog steeds de kern van de informatie-infrastructuur van de meeste organisaties en datamodelleren heeft dan ook vooral betrekking op deze categorie. Daarnaast is het structureren van informatie met behulp van XML steeds belangrijker geworden, hetgeen heeft geresulteerd in speciale XML-databasesystemen met eigen opslag- en bevragingsmogelijkheden.

Je leert in deze cursus, hoe je een relationele database kunt ontwerpen voor een complexe dataverzameling, aan welke criteria een goed ontwerp moet voldoen, en hoe je dit ontwerp kunt implementeren als een prototype.

J. Hoffer, V. Ramesh, H. Topi Modern Database Management: Global Edition.
ISBN-10: 1408264315 / ISBN-13: 9781408264317.
Pearson Education; 10e editie (11 Nov 2010), paperback: 624 pagina's.
N.B. Let op: dit is de nieuwe editie van het boek dat vorig jaar is gebruikt.

Enkele hoorcolleges, wekelijks practicum (verplicht) en wekelijks in te leveren opdrachten. Daarnaast wordt in de loop van de cursus (met begeleiding tijdens het practicum) een ontwerp van een database naar eigen keuze gemaakt.

Weekopdrachten, eigen databaseontwerp en tentamen.
Het eindcijfer is samengesteld uit de cijfers voor (A) weekopdrachten, (B) het eigen databaseontwerp en (C) het tentamen, waarbij het eindcijfer als volgt wordt berekend:

Eindcijfer = 0.25 * A + 0.25 * B + 0.5 * C, en waarbij om een voldoende eindcijfer te halen naast deze formule geldt:

• B (databaseontwerp) >= 5
• C (tentamen) >= 5.5
• De weekopdrachten zijn niet te herkansen, maar het cijfer is wel te compenseren (zie formule).

Deze cursus behandelt het concept database, met nadruk op het relationele model en de bijbehorende technieken van datamodelleren. In het bijzonder komen daarbij aan de orde:

• Basisbegrippen van het relationele model
• Redundantie en normaliseren
• Entity-Relationship-benadering en ER-diagrammen
• Verschillende vormen van integriteit binnen een database
• Niveaus van modelleren: conceptueel - logisch - fysiek
• Querytalen (kort)