De cursus 'Datamodelleren en databases'

versie 1.0 - 13.04.2011

I. Doel

Het is de bedoeling dat iedereen die dit vak haalt, ook op een redelijk niveau een database kan ontwerpen en een gemaakt datamodel kan beoordelen. Vooral dat laatste is van belang voor de praktijk: mogelijk zul je later niet zelf zo vaak een databaseontwerp maken, maar databases vormen zo'n essentieel deel van de informatiehuishouding van organisaties dat de kans heel groot is dat je op de een of andere manier betrokken raakt bij de beoordeling en sturing van dat ontwerp- en implementatieproces.

II. Opzet van de cursus

Datamodelleren leer je niet alleen uit een boek. Veel oefening is absoluut noodzakelijk. In deze cursus oefenen we op twee manieren:

1. Weekopdrachten. Wekelijks een aantal opgaven uit het boek. Iedereen dient deze zelf te maken (dus niet in een team) en op tijd in te leveren via Submit. De opgaven zijn bedoeld om je ervaring met het ontwerpen te verbreden. Elke week moeten alle opgaven worden gemaakt en worden ingeleverd. Een gedeelte daarvan wordt door ons nagekeken, van een cijfer voorzien en door de student-assistent tijdens het practicum in de daarop volgende week besproken. De uitwerking van de andere opgaven is dan ook beschikbaar; die kun je ter plekke inkijken. Het is je eigen verantwoordelijkheid om daarover vragen te stellen en zo nodig hulp te vragen.
2. Eigen databaseontwerp. Het ontwerp van een eigen, niet-triviale database voor een gegevensverzameling en/of (kleine) organisatie naar keuze. De bedoeling is om zo de verschillende problemen en mogelijkheden zo in de praktijk te ervaren en je kennis en ervaring te verdiepen, waardoor de materie ook minder theoretisch wordt. Dit is ook de beste manier om het nut van modelleren te ontdekken en de leuke kanten van het vak te ontdekken. Wegens de omvang van de groep zal er in kleine teams gewerkt moeten worden (twee tot drie personen). Elk team levert aan het einde van de cursus moet een goed gedocumenteerd ontwerp op, dat omvat:
   1. Een beschrijving van de informatiesituatie en -behoefte (zoals bij de opdrachten in het boek)
   2. Een E-R-diagram met beschrijving van entiteittypen
   3. Een fysieke database met data
   4. Een aantal queries die voorzien in de gespecificeerde informatiebehoefte

   Voor het ontwerp moet gebruik worden gemaakt van het template, dat wekelijks verder kan worden ingevuld en als basis dient voor de discussie over de voortgang van deze werkzaamheden tijdens het practicum.

Gezien de bovenstaande doelstellingen bestaat de cursus grotendeels uit practica, die deels besteed worden aan het bespreken en nakijken van de weekopdrachten (onder leiding van student-assistenten) en deels aan het ontwerpen van de eigen database (onder leiding van de docent). De practica zijn verplicht. Zie voor details het weekrooster.

Er zijn een tweetal hoorcolleges: aan het begin met een globaal overzicht en verderop in de cursus ter aanvulling op de stof in het handboek.

III. Feedback en toetsing

Er is één tentamen (en aanvullende toets) aan het einde, dat bestaat uit een mc-gedeelte over de handboekstof en een praktisch gedeelte met modelleeropgaven, die overeenkomen met de weekopdrachten. Daarnaast is er ongeveer in het midden van de cursus een proeftoets (mc over de handboekstof) die je tijdens het practicum kunt maken en zelf kunt nakijken. Je krijgt hiervoor geen cijfer, maar deze is bedoeld als tijdige feedback. Daarnaast is er wekelijks feedback in de vorm van de nagekeken weekopdracht, waarvoor ook een cijfer wordt gegeven. Tenslotte is het ontwerp van de eigen database die aan het einde van de cursus moet worden opgeleverd.

IV. Beoordeling

Als alle weekopdrachten goed zijn gemaakt, levert dat een 8 als practicumcijfer voor die week op. Ontbreekt een weekopdracht die is uitgekozen voor becijfering, dan krijgt die opgave 0 punten op en heeft dienoverkomstig negatieve invloed op het cijfer van die week. Bij uitzonderlijk goed werk, zijn er (boven de 8) een of twee bonuspunten te verdienen.

Zie voor de onderlinge verhouding tussen de cijfers voor weekopdrachten, eigen database-ontwerp en het tentamen de vakpagina. De aanvullende toets vervangt het tentamencijfer.

V. Spelregels

1. Aanwezigheid: De practica zijn verplicht. Indien je méér dan twee keer afwezig bent, om welke reden dan ook, geldt dat als niet 'voldaan aan alle verplichtingen' en verlies je het recht op een aanvullende toets.
2. Individueel werk: De uitwerking van de weekopdrachten moet eigen werk zijn. Het is dus niet toegestaan om (nagenoeg) identiek werk in te leveren onder verschillende namen!
3. Inleveren weekopdrachten. Je hebt alleen aan een opdracht voldaan als er op alle onderdelen een serieuze poging is ondernomen, hetgeen moet blijken uit het ingeleverde document. Inleveren moet via Submit. Stuur vooral geen uitwerkingen per e-mail op; dat leidt heel gemakkelijk tot verwarring. Alleen wat in Submit staat, telt.
   Vermeld steeds bij elke uitwerking je:
   1. naam
   2. studentnummer
   3. hoofdstuknummer
   4. opdrachtnummer.
4. Ziekte en overmacht:
   De cursus is gebaseerd op het principe van aanwezigheid, meedoen en inleveren volgens schema. Voor ziekte en andere vormen van overmacht geldt:
   1. Richt je planning zo in dat een dagje ziek zijn geen invloed heeft op het inleveren van je werk. Dit geldt ook voor pech (hard disk die crasht, etc.). Dergelijke omstandigheden zijn dus geen geldige excuses.
   2. Ben je een keer ziek, laat dit dan van tevoren per e-mail weten aan de docent of practicumleider.
   3. Bij langdurige ziekte of andere enrnstige omstandigheden die je studie belemmeren, dien je tijdig contact op te nemen met de studieadviseur en met de docent. Wacht niet totdat je problemen met inlevering of een toets hebt, maar kom zo spoedig mogelijk praten!
   4. Houd er rekening mee, dat ongeacht de oorzaak van je afwezigheid het actief deelnemen een essentiële eis blijft bij deze cursus.
5. Materiaal alleen toegankelijk voor deelnemers: een deel van het lesmateriaal behoort bij het boek en is op grond van copyrightregels slechts toegankelijk voor de deelnemers aan de cursus. Je moet hiervoor inloggen. Op het college zal een username/password-combinatie worden bekend gemaakt.